Nước thải công nghiệp khác nước thải sinh hoạt ở chỗ thành phần phụ thuộc vào quy trình sản xuất. Nhà máy thực phẩm tạo ra nước thải giàu chất hữu cơ, nhà máy xi mạ thải ra kim loại nặng, còn nhà máy dệt nhuộm thải ra độ màu và hóa chất. Không có giải pháp chung cho mọi trường hợp: mỗi nhà máy cần dây chuyền thiết kế riêng cho loại nước thải và quy chuẩn xả thải của mình.
Bước 1: Xác định đặc tính nước thải
Thiết kế bắt đầu bằng việc đo lưu lượng và phân tích các chỉ tiêu chính như COD, BOD, chất rắn lơ lửng, nitơ, photpho, dầu mỡ, kim loại nặng và pH qua nhiều chu kỳ sản xuất. Kết quả cho biết tải lượng hệ thống phải xử lý và chất ô nhiễm nào khó loại bỏ nhất.
Bước 2: Kết hợp các quá trình xử lý
- Cơ học: song chắn rác, tách dầu, bể điều hòa và tuyển nổi (DAF) để loại bỏ cặn và dầu mỡ
- Hóa lý: điều chỉnh pH, keo tụ, kết tủa kim loại, oxy hóa hợp chất khó phân hủy
- Sinh học: xử lý kỵ khí và hiếu khí để loại bỏ chất hữu cơ và nitơ
- Màng lọc: MBR thay bể lắng, UF/RO xử lý tinh để tái sử dụng
Bước 3: Tái sử dụng và không xả thải
Khi giá nước tăng và giấy phép xả thải ngày càng chặt, nhiều nhà máy đã tái sử dụng nước sau xử lý cho làm mát, vệ sinh và cả sản xuất. Hệ thống màng lọc giúp việc này trở nên khả thi. Khi không được phép xả thải, nước đậm đặc sau RO có thể tiếp tục được cô đặc bằng màng áp cao và bay hơi để đạt không xả thải (ZLD).
Chìa khóa để vận hành ổn định
Bể điều hòa tốt, châm hóa chất chính xác, theo dõi thường xuyên và nhân viên vận hành được đào tạo quan trọng không kém công nghệ. TIPA cung cấp thiết kế, thiết bị, lắp đặt và hỗ trợ vận hành để hệ thống xử lý của bạn luôn đạt chuẩn với chi phí hợp lý.
Những ngành cần xử lý nước thải
Bên cạnh trạm xử lý tập trung của khu công nghiệp, khu công nghệ cao, hầu hết các ngành sản xuất đều phát sinh nước thải cần xử lý, ví dụ: dệt nhuộm, dược phẩm, giấy, nước giải khát, mía đường, sơn, thuộc da, xi mạ, mực in, mỹ phẩm, nhà máy điện, gạch men, gia công cơ khí, giặt là, gỗ, nhựa, xi măng, chế biến thủy sản, cao su, khai khoáng, luyện kim, giết mổ và làng nghề.
Một giải pháp hiện đại cần có
- Công nghệ đã kiểm chứng, quy trình đơn giản
- Hiệu suất xử lý và tỷ lệ thu hồi nước cao
- Dễ nâng cấp lên tái sử dụng hoặc không xả thải
- Chi phí vận hành thấp
- Vận hành tự động, ổn định, giám sát từ xa
Hóa chất thường dùng
Chất keo tụ (phèn nhôm sunfat, sắt III clorua), chất trợ keo tụ (polyacrylamide – PAM), chất oxy hóa và khử trùng (clo, ozone, hydro peroxit), hóa chất điều chỉnh pH (axit sunfuric, xút) và chất kết tủa như natri sunfua. Sau đó vi sinh vật phân hủy chất hữu cơ ở công đoạn sinh học.
Ví dụ thực tế: nhà máy xử lý chất thải công nghiệp
Một nhà máy tại Bình Dương tiếp nhận nước thải công nghiệp từ nhiều cơ sở, công suất 250 m³/ngày. Dây chuyền: tách rác → khử amoni → lắng → oxy hóa Fenton → lắng → bể sinh học SBR → lắng → lọc cát → lọc thô 10 µm → bơm cao áp (tới 60 bar) → mô-đun màng TSRO của Rochem. Nước sạch được lưu để tái sử dụng hoặc xả thải; dòng đậm đặc được đốt cùng chất thải rắn và bùn.
| Chỉ tiêu | Đầu vào | Sau xử lý |
|---|---|---|
| COD (mg/l) | ~ 10.000 | 75 |
| TDS (mg/l) | ~ 3.000 – 4.000 | 50 |
| Amoni tính theo N (mg/l) | ~ 300 – 400 | 5 |
